M5S Alto Adige-Südtirol

Les 5 bales plü granes dla politica de Südtirol y ladina

1. Nos viun te na democrazia. Nos savun che sura döt le monn y porchël incö te Südtirol vëgn i gragn (economicamënter) tres maius y i pici tres mëndri. Che i mëndri é cotan deplü co i gragn, chël é püch mo sigü. Sce la politica ne fej nia por oje dl ater vers chësta tendënza o ne le vëiga nia desche problem prinzipal de nosta sozieté, spo pon zënzater dì che i ne sun nia te na dërta democrazia, gnanca te Südtirol.

2. La SVP é en partì de racoiüda cun strotöra democratica. Sce chësc foss vëi, spo fóssel jü ales prelîtes por le candidat da Presidënt dla Junta almanco trëi o cater candidac, un por ara politica, de en partì che se detlarëia instës de racoiüda. Deperpo él gnü presentè un su en dërt candidat y un de stran, por che la lita ne sides nia dl döt por nia. I iscrić al partì é spo düć saltà a lité, desche en tlap de bisces cherdades adöm dal famëi. Ester na biscia po inće avei sü vantaji mo chësc n’à nia da fà cun democrazia interna.

3. La SVP é le partì de racoiüda di todësc y di ladins. Sce la SVP foss tan bëgn le partì di ladins co di todësc, spo messéssel ester sön süa lista di candidac por les lîtes provinziales almanco 2 ladins. Fajun pa dui cunć. I ladins te Südtirol é le 4,5%. Tignin cunt che tl partì n’él degügn taliagn é la prozentuala di iscrić ladins de sigü plü co le 6%. Chël ô dì che sön 35 candidac messéssel almanco ester 2 ladins. Dantadöt sce la basa ladina sal damana (Les ëres dla SVP ladina s’à damané n post sön lista). Sce chësc n’é dô le statut dl partì nia poscibl, spo ti dijun a val’ de té descriminaziun.

4. Ladins Dolomites é le partì de racoiüda ladin. Le Presidënt de Ladins Dolomites scrii sön la Usc dl 16 d’agost, che i candidac ladins sön atri partîs ti tol usc al partì de racoiüda ladin. Che Ladins Dolomites cun za. le 20% dles ûsc ladines dales ultimes lîtes provinziales se mëte sciöche travert da gnì le partì de racoiüda ladin, n’é dl döt nia realistich.

5. I ladins adora en partì de racoiüda (etnich) che i raprejentëie. En partì etnich é l’idea plü vedla, che an po avei te na comunité che ô ester moderna, daverta, dinamica, tecnicamenter svilupada, cun degügn problems de comunicaziun sides a livel tecnich co dandadöt a livel de lingaz. I ladins dess tignì adöm y ciafé na forma por lauré deboriada (indipendentemënter dai partîs politics) y rové a soluziuns democratiches sön les chestiuns che reverda ma i ladins ( p. ej. lingaz, cultura, scora, informaziun yii.) y por le rest dess düć avei la liberté de jì dl vers che ai arata dërt. La crisa economica, la defenüda dl ambiënt, la mancianza de democrazia, la sanité yii. n’é nia problems ma ladins. Na poscibilité por mëte impé na té strotöra é la plataforma de democrazia direta che le Movimënt 5 Stëres ladin é tl laûr da cherié. N „Parlament Ladin“.

Josef Pedevilla, Movimënt 5 Stëres

www.facebook.com/M5SLadin

About author

Joe

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *